ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΠΑΙΔΕΙΑ

Διαβάζοντας το βιβλίο "Η Αγωγή του Καταπιεζόμενου" του P. Freire ένα όνειρο που θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα ξετυλίγεται μπροστά μου... Για όσους ενδιαφέρονται να πάρουν μία ιδέα ακολουθεί ένα απόσπασμα.

"Μια απελευθερωτική παιδεία συνίσταται σε ενεργήματα γνώσης και όχι σε μεταβίβαση πληροφοριών. Είναι μία κατάσταση μάθησης όπου το προς γνώση αντικείμενο (χωρίς να είναι ο σκοπός της γνωστικής ενέργειας) μεσολαβεί ανάμεσα στους παράγοντες της γνώσης-στο δάσκαλο από τη μια πλευρά και στους μαθητές από την άλλη. Κατά συνέπεια, η άσκηση της προβληματίζουσας εκπαίδευσης απαιτεί πρωτ' απ' όλα την άρση της αντίφασης δασκάλου-μαθητή. Ο δάσκαλος δεν είναι πια εκείνος-που-διδάσκει, αλλά εκείνος που και ο ίδιος διδάσκεται, στο διάλογο με τους μαθητές, οι οποίοι με τη σειρά τους ενώ διδάσκονται ταυτόχρονα διδάσκουν. Γίνονται από κοινού υπεύθυνοι για μια διαδικασία στην οποία όλοι αναπτύσσονται. Σ' αυτήν τη διαδικασία τα επιχειρήματα τα βασισμένα στο "κύρος" παύουν να ισχύουν. Για να μπορεί να λειτουργήσει, η αυθεντία πρέπει να είναι με το μέρος της ελευθερίας, και όχι ενάντιά της. Εδώ, κανένας δε διδάσκει τον άλλο, ούτε είναι κανένας αυτοδίδακτος. Οι άνθρωποι αλληλοδιδάσκονται, αλληλοσυνδεόμενοι με τον κόσμο που τους περιβάλλει, με τα προς γνώση αντικείμενα.

Ο ρόλος του προβληματίζοντος παιδαγωγού είναι να δημιουργεί, μαζί με τους μαθητές, τις συνθήκες στις οποίες η γνώση από το επίπεδο της απλής γνώμης περνά στο στάδιο της αληθινής γνώσης. Οι μαθητές καθώς έρχονται όλο και περισσότερο αντιμέτωποι με προβλήματα αναφερόμενα στις σχέσεις τους μέσα στον κόσμο, και με τον κόσμο, αισθάνονται όλο και περισσότερο την πρόκληση και το χρέος να δώσουν λύσεις σ' αυτά τα προβλήματα. Επειδή αντιλαμβάνονται ότι η πρόκληση συσχετίζεται με άλλα προβλήματα μέσα σ' ένα γενικότερο πλαίσιο, κι όχι ότι αποτελεί ένα θεωρητικό θέμα, η κατανόηση που προκύπτει τείνει να είναι όλο και περισσότερο κριτική και επομένως όλο και λιγότερο αλλοτριωμένη. Η απάντηση τους στην πρόκληση γεννά νέες προκλήσεις που ακολουθιούνται από νέα βαθύτερη κατανόηση. Έτσι βαθμιαία οι μαθητές φτάνουν ν' αναγνωρίσουν τον εαυτό τους ως συνυπεύθυνο."